Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, zira hafıza çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler zira gürültülü ortamlarda ince notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri önceden belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt netleşince her puro aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında telefon kenarda durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ama net gelir tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle burada gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç eksik kalır. Kısa kalın çaplı vitola gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu sebeple sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru sıcaklık yükseldiğinden sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı genellikle keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir hem de aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir mutlaka aynı aydınlatma ile sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 hafif aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı gösterir böylece odak bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Romeo y julieta petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt basamaklarda yer alır ve ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu benzeri aynı boydaki bir kutu de tatlı tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce en az üç nefes yapmak şarttır diğer taraftan yarım puanlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Skalanın ortası en çok tercih edilen puandır, çünkü dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının eşit ilerlemesini de izlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma hızı ise tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin gelir ama aromalar daha geç açılır ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı güzel gösterir kül oluşumu düzensizse not bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar fakat gücünü azaltmaz aksine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak inceyi sonra kalını seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat ince olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Aroma iki yoldan algılanır: damaktaki his ile burnun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat aynı şey değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe bırakmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok geniş açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir sayılmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır hızlı bir çekiş ise ince notaları siler. Güç dilde düşük fakat koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık azalır. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler için ilk adımda koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı de detay göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün aralarında tadım yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi sağlar. Wide churchills tadım notları gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir damak en belirgin notayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim yoğun şekerli içecekten sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan sert görünür. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele içeceğin şekersiz olmasıdır. Ağız tazelendikten sonra birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen tadım sıklıkla eksik kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü ise kakao notasını çabucak ortaya koyup biter çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş önerilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla not almayı çubuk yanarken değil de hemen bitince yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca yazmak iyidir. Boy küçüldükçe aroma katmanı daralır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında kesin bir fikir vermez yani her deneme bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu düzen üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Bu yüzden küçük bir not defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk ismi ile not deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar gösterir. Puanlar birbirinden iki puandan fazla sapma varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela orta bölüm güçlü sedir kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız ölçülür bu ikisini ayırmak sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net verebilir örneğin sert bir içim sönük bir aromayla birleşebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu de orta dolgunlukla badem notasını yüksek tutar üstelik ağır bir duman aromasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü lezzet verebilir tersi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki puan yazmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakıp yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında aroma ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin gelişmesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda çubuk çabuk yanar ve keskin tonlar abartılır bu sebeple oda şartlarını da deftere eklemek yararlıdır. Aşırı nemli havada de çekiş tıkanır hem de lezzet silikleşir sıcaklık de tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde farklı günlerde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse fark net okunur değerlendirme anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da koku olur. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle yeterlidir. Rüzgar çok sertse yanış düzeni bozulur.